Những điều cần biết về Minimalism - bí mật nhỏ thay đổi cuộc đời bạn

MINIMALISM 

đơn giản, tinh khiết, hài hoà và hạnh phúc mỗi ngày

1. Minimalism là gì?

Minimalism dịch là chủ nghĩa tối thiểu, hay niềm tin vào sự ưu việt của tính trạng đơn giản hết mức có thể của mọi sự vật. Minimalist là người sống theo chủ nghĩa đó.

Ở Việt Nam, có lẽ ta hiếm khi nghe thấy từ khoá này, bởi nó chủ yếu được dùng trong mảng thiết kế nội thất như một phong cách bày bố nội thất giản dị như phòng sơn một màu, hoặc chỉ trắng và đen, hay bàn ghế không có hoạ tiết gồ ghề, không có bình hoa to lớn cầu kì,...

Vậy để hiểu minimalism ở phạm vi rộng, ta bắt đầu từ cái gần gũi với mình trước, một căn phòng minimalist là một căn phòng như thế nào?

Theo như người viết định nghĩa, một căn phòng minimalist tuỳ theo người dùng mà khác nhau nhưng có chung một đặc điểm : không chứa những đồ vật không dùng đến; không chứa hai thứ có cùng chức năng; đồ dùng trong phòng có khuynh hướng tích hợp nhiều chức năng.

2. Nhận biết cụ thể minimalism

Lấy ví dụ gần nhất là phòng của người viết. Dưới đây là các đặc trưng của phòng tôi và các lí do tôi chọn như vậy.

Đặc điểm 1: Phòng không có tủ lạnh, bếp, máy nấu cơm, bình ga, lò vi sóng vì tôi chỉ ăn ở trên trường hay ở ngoài hàng quán, một phần do nơi tôi sống không có sự khác biệt mấy về tiền bạc khi ăn ở nhà và ăn ở ngoài. Hơn nữa nếu chọn nấu ăn ở nhà thì vô số đồ dùng liên quan như bát đĩa, giẻ lau sẽ ngốn căn phòng rất nhanh. Một lí do cách sống 100% dựa vào đồ ăn bên ngoài trở nên phổ biến đặc biệt ở các thành phố lớn như New York, Tokyo là vì tính đa dạng các món ăn, tính ngon miệng và khả năng lựa chọn tầm giá trở nên dễ dàng hơn tại thị trường ăn uống. Chưa kể là tính an toàn khi ăn ngoài thường cao hơn chế biến tại nhà, đa số người Việt Nam thường đánh giá thấp tính an toàn thực phẩm của các nhà hàng nhưng thực tế dụng cụ chế biến tại nhà chưa hẳn là được bảo quản sạch hơn là nhà hàng chuyên nghiệp.

Đặc điểm 2: Bàn chải đánh răng chỉ có một cái, giấy vệ sinh chỉ có một cuộn, và tương tự như thế với balô, giày các loại, mũ,... minimalist không có suy nghĩ "cứ mua trữ thêm phòng khi hết", mà suy nghĩ rằng "siêu thị là nhà trữ lớn nhất, cần thì ra lấy". Thế giới còn chưa bị tận diệt thì con người ta vẫn kinh doanh buôn bán, không có gì phải sợ lúc cần mua thì không có. Không có lí do ta phải sưu tầm đồ đạc, vì nhà chúng ta là để ở, không phải là viện bảo tàng.

Đặc điểm 3: Phòng tôi không có đồng hồ treo hay báo thức, không có máy tính bàn gồ ghề cố định, không có đèn pin, không có địa cầu hay bản đồ, vì tất cả được gói gọn trong chiếc smartphone và laptop tiện lợi đa năng. Người viết không có thói quen mang vác đồ thừa chỉ để cho cool hay cổ điển, một minimalist tôn trọng tính chức năng và tiện dụng đi theo sự phát triển của công nghệ, nói cách khác là không sống cổ hũ không cần thiết.

Như vậy, trên là một số đặc điểm của một căn phòng theo chủ nghĩa tối giản. Theo đánh giá chung, căn phòng minimalist chú trọng vào chức năng và chất lượng, tính tiện dụng nhưng phải tích dụng, không thừa thải đồ dùng chưa thật sự cần thiết. Điều này làm căn phòng mang hiệu ứng sảng khoái khi ta thức dậy, đồ đạc vừa khít và không gian thoáng giúp đầu óc ngăn nắp và rõ ràng hơn, ý tưởng từ đó mà liên tục khơi trào. Quan trọng hơn, không gian sống minimalist sẽ làm bàn đạp cho lối suy nghĩ minimalist của người ở, kích thích và định hình cuộc sống đầy cảm hứng và hạnh phúc mỗi ngày.

3. Minimalism trong cuộc sống hằng ngày

Minimalism xuất phát từ suy nghĩ minimalist, cách nhìn sự vật theo hướng tự nhiên, giản khiết ở mức độ cao. Cách đây hơn 4 năm, bắt đầu từ Nhật Bản rồi lan rộng đến cả thế giới, cuốn sách dạy về dọn dẹp của Marie Kondo được phát hành và trở thành bestseller ngày sau đó, kế tiếp là bản dịch tiếng Anh, Đức, Hàn, Trung, Indonesia được ra đời. Vào năm 2015 Marie Kondo được bình chọn vào top 100 người có sức ảnh hưởng nhất thế giới của tạp chí TIME, Mỹ. Vậy cuốn sách về dọn dẹp thì có liên quan gì đến minimalism?

Thú vị thay, trong cuốn sách mang tiêu đề 人生がときめく片付けの魔法, dịch nôm na là "ma thuật dọn dẹp làm thay đổi cuộc đời", người đọc không hề bắt gặp một từ tương đương với minimalism nào cả, nhưng những điều trong sách mà người viết sắp giới thiệu sau đây sẽ hướng cho người đọc hiểu rất gần khái niệm minimalism được áp dụng trong cuộc sống thường nhật.

Điều thứ nhất: cuộc sống chỉ bắt đầu khi ta vứt bỏ. Trong tình yêu, ai có từng ôm mãi nỗi nhớ của người xưa rồi trầm uất hay chưa? Người mới đến, cũng muốn trải lòng mà chưa có quên được người cũ. Đối với người đọc sách, có ai thấy phiền não vì đống sách tích trữ trên kệ đầy ắp mà chưa đọc cuốn nào chưa? "Muốn đọc sách mới sách hay nhưng sách người ta tặng ngày sinh nhật, sách mượn về còn đầy ra. Liệu mua về rồi đọc được không?", ai có từng thiếu tự tin về đọc sách một cách thầm kín như vậy chưa? Đời sống sinh viên cũng thế. Vì lỡ chọn ngành này và thi vào rồi nhưng không hợp. Muốn đổi ngành hay muốn thoát khỏi nó để làm điều mới mẻ mà chưa dám, vì lo sợ cha mẹ, tiền bạc, và vô số điều lo không tên. Cuộc sống con người như thế, luôn bị kìm hãm bởi những gánh nặng và quá khứ. Nhưng chỉ khi ta mang trách nhiệm và dũng cảm để vứt bỏ tất cả để bắt đầu một tình yêu mới, một kinh doanh mới, một cuốn sách, thì cuộc sống ta mới thật sự bắt đầu. Kết luận, minimalist phải biết chọn cách bỏ đi cái tạm bợ, cái thừa thải tiêu cực để theo đuổi cái tuyệt vời, đầy cảm hứng.

Điều thứ hai: Đồ vật là người bạn. Chúng ta không quá ngạc nhiên nếu bắt gặp một người ám ảnh bởi đồ hiệu, xe sang, điện thoại tối tân. Người đấy gắn đồ đạc với danh phận, đồ đạc là thứ nói lên bản thân nhưng thực chất, người sở hữu đấy đang trở thành nô lệ của đồ đạc của cải. Họ phải sống khổ cực, thậm chí mưu mẹo để kiếm tiền, để sở hữu. Nếu không có được thì đau buồn, ganh tị đau khổ thù hằn nếu người ta dành được nó. Những người như thế ta bắt gặp ở trong công việc, trên trường, hay trong nhà, hoặc khi ta nhìn vào gương. Cuối cùng, tại sao chúng ta phải sống như thế? Con người là chủ thể của vũ trụ, thì cớ gì phải hành hạ bản thân mình vì chính thứ ta tạo ra? Một minimalist luôn nhìn đồ vật là những công cụ ngoài thực hiện các chức năng phục vụ cuộc sống, đồ vật phải là người bạn cùng ta sống thật lâu, là điểm tựa trái tim luôn mà khi ta mệt mỏi thì trở về bên, nên phải bảo quản, gìn giữ một cách chân thành. Và khi phải vứt đi khi hỏng hay lỗi thời không thể đáp ứng được nhu cầu hiện tại nữa thì ta phải cảm ơn từ tận trái tim. Điều quan trọng, đồ vật nếu không làm ta tiến lên được thì đó không gọi là đồ vật nữa, mà là cặn, rác thừa thải dù nó có đắt, đẹp đẽ hay có giá trị kỉ niệm đến mấy đi nữa.

Điều thứ ba: Ta phải sống ở hiện tại. Chiếc áo này lúc mua tận 300 nghìn, phải dành tận một tháng tiền ăn để mua. Bây giờ mặc thì thấy kì kì, không thoải mái lắm, mà lại không muốn vứt. Chiếc quần này bố cho, khá cũ cũng lủng vài chỗ rồi. Nhưng đồ của bố cho sao mà nỡ. Hộp đựng cơm hộp này mua năm ngoái nè, còn mới lắm, bây giờ chưa dùng nhưng mai sau nếu có đi trại hay leo núi thì dùng được thì sao. Đó là các ví dụ mà ai cũng thấy rất quen và từng trải qua. Nhưng, ta phải vứt bỏ chúng để tập trung vào hiện tại. Những thứ phục vụ quá khứ và tương lai đang chiếm chỗ không gian ta, và đồng thời chiếm luôn cả thời gian không gian trong trí óc, suy nghĩ nữa. Một minimalist ưu tiên cao các nhu cầu của ngày hôm nay bằng cách gác qua hoặc dọn dẹp hẳn những thứ mang chức năng hoài niệm chuyện đã qua hay chức năng giúp ta an tâm khi chuyện tương lai xảy đến. Con người bình thường thì đắm chìm trong ngày hôm qua và sợ hãi đối diện với tương lai, minimalist thì sẵn sàng thách thức và sống hết mình vì hiện tại.

Đó là vài nét tiêu biểu về cách suy nghĩ của minimalist. Xét cho cùng minimalism không phải là một tôn giáo, cũng không phải là một trào lưu. Đối với người viết, sự xuất hiện của lối sống biểu hiện qua ba điều kể trên là điều tất yếu khi ta sống và suy ngẫm có ý thức cao, có mối quan tâm sâu sắc đến phát triển cá nhân và hạnh phúc thường nhật. Đôi khi ta thiền định, cách suy nghĩ tương tự càng rõ nét hơn. Cho nên, để trở thành một minimalist thì ngoài cách suy nghĩ giản khiết, quyết đoán thì ta phải hành động thật sự như vứt bỏ, sắp xếp chỉnh lí lại toàn bộ mọi thứ trong cuộc sống hàng ngày.

4. Tạm kết

Trong xã hội thế kỉ 21, khi kinh tế đạt trình độ cao mà ở đó nhu cầu tiêu dùng đang thống trị hành vi của con người, minimalism lại trở thành một liều thuốc để giúp ta có định hình lại về bản thân, rằng ta cần gì, điều gì là quan trọng với ta, rồi từ đó soi sáng các khía cạnh khác về cuộc sống, đi xa hơn đến cách nhìn kinh tế, chính trị và vấn đề xã hội. Người viết sẽ đi sâu hơn vào chi tiết trong những bài viết sắp đến.

Bùi Việt Thiện Thư, 21 tuổi, là sinh viên kinh tế tại đại học quốc lập Yokohama, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản. Là người thích kết bạn, giao lưu. Là người có đam mê cháy bỏng với ngôn ngữ, văn hoá, chính trị kinh tế của các quốc gia. Minimalism và Vagabonding là hai từ khoá có thể diễn tả khá chân thực bản thân và mục tiêu sắp đến của Thư.